Tastbaar


Een van de leukste dingen in mijn vak is bedenken op welke manier je iets kunt leren. In een gesprek is het altijd zoeken naar de manier waarop iemand inzichten kan ontdekken (want ze “weten” het vaak allang zelf), wat nieuwe ruimte geeft en een schat aan nieuwe mogelijkheden.

Tien jaar geleden woonde ik een lezing bij waarin gesproken werd over leren op basis van de archetypen van Jung. Een van de mooie verhalen die werden verteld over leren ging over dyslexie. De inschatting van de lector was dat dyslecten wellicht vooral ervaringsgericht lerend waren. Je kan leren door logica (denken), door voelen (jezelf ermee te verbinden), door intuïtie (begrip) en door ervaring. Dat laatste heb je alle babies zien doen, ze gebruiken zoveel mogelijk zintuigen om te leren wat ze in hun hand hebben. Daarom steken ze heel veel in hun mond.

Als ervaring de beste ingang van leren is, dan is het gebruik van “maar” twee zintuigen vaak niet genoeg (gehoor en zicht). Toch is het zo dat als we leren lezen we aangewezen zijn op voorlezen en herhalen met beeld erbij. Dat gaat dus met de ogen en de oren. Schrijven gaat door oefenen waarbij we vooral zicht en tast gebruiken. Speciaal voor een school in een wijk in London was hij een project gestart voor dyslecten. Ze deden niet alleen mee met de gewone lessen, maar ze kregen ook de mogelijkheid om de letters aan te raken. Als je moeite had met de letter T en D bijvoorbeeld, dan kreeg je ze alletwee als een soort knuffel mee naar huis, je kon ze aanraken, ze hadden een geur en een structuur. Van andere letters maakten ze bijvoorbeeld koekjes zodat je ze kon opeten. De effecten waren zichtbaar goed, deze kinderen ging sneller dan anderen vooruit in het aanleren en correct produceren van geschreven taal.

In een training of coaching kom je tegen dat er iets speelt voor een persoon of een groep. Meestal beperken we ons tot woorden om een blokkade of een probleem te benaderen. Het kan echter heel goed zijn om iets tastbaar te maken. Simpelweg een tekening maken over de blokkade of deze te kleien kan al heel veel helpen. Zonder woorden ben je dan toch bezig er een vorm aan te geven.

beschilderde stenenJe hoeft echter niet zelf een vorm te maken. In een gesprek waarin echt een diep inzicht werd verkregen,
heb ik ooit eens gevraagd om na het gesprek een steen te zoeken  in de tuin speciaal voor dit moment van ontdekking. Zo’n steen kan je in je tas of op een vaste plek leggen, zodat je steeds weer herinnerd wordt aan het inzicht en het zo steeds kan verdiepen.

Vandaag sprak ik een collega die letterlijk taartpunten hadden gemaakt van de onderwerpen die in de groep speelden en die in interviews naar voren waren gekomen. De groep stond in een cirkel en de taartpunten lagen tussen hen in. Zo werd tastbaar wat er allemaal speelden en konden ze met elkaar eindelijk in gesprek over dat  wat er speelde en op welk niveau. Het gaf het hele team de ruimte om te zien wat ieder zelf kon doen, wat er in het team moest gebeuren en wat meer buiten de invloedssfeer lag.

Het brein slaat herinneringen op verbonden aan de tastorganen, dus kleur en vorm zijn tenminste net zo relevant als het woord dat ermee verbonden is. Daarom is het altijd zoeken wat past in de situatie, coaches voelen intuïtief aan hoe ze zaken tastbaar kunnen maken voor de coachees zodat het leren ook echt geborgd wordt. Het letterlijk kunnen aanraken van het geleerde maakt het realistisch en haalbaar.

Dat tastbare is belangrijk. Soms voel je je anders na een sessie en dan ga je in de wereld kijken of dingen ook echt anders zijn. Je bent dan een jury van de leerervaring en de buitenwereld mag bewijzen of het waar is. De buitenwereld is vaak zo vriendelijk om je te testen in je nieuwe overtuigingen en heel vaak kom je dezelfde dingen tegen die je dan toch maar weer op dezelfde manier oplost. Door het leren tastbaar te maken veranker je het in jezelf en kan je veel langer effect hebben van het nieuwe. Het maakt dat je minder als een jury te werk gaat, maar meer als ontdekkingsreiziger. Wat kan er allemaal gebeuren als ik dit met me meedraag? Je wordt nieuwsgieriger, het magische denken van het kind komt weer naar voren en dat zijn allemaal elementen die helpen om een nieuw inzicht ook echt onderdeel van jou te maken.

Voor iemand die vaak praat over loslaten is dit (bijna) een pleidooi om je huis en je leven vol met kleine ankers te zetten 😉 Zo wordt het de schatkamer van je ontwikkeling. 

  1. Nog geen reacties.
(wordt niet gepubliceerd)