Luisteren is leren


Waar je ook bent, gezelschap van anderen is altijd leerzaam. Zelfs als je niet veel toevoegt aan de conversatie kan een gesprek echt volgen en tegelijkertijd luisteren en voelen wat het bij jezelf teweeg brengt inzicht opleveren.

Vandaag luisterde ik met bewondering naar het verhaal van een jongeman.  Hij had in de afgelopen jaren regelmatig verteld over worstelingen maar vandaag was het juist zo bijzonder dat ik zijn kracht zag. Hij had een beslissing genomen waar hij al tijden mee worstelde en nu klopte het hele verhaal. Wat is het toch fijn om te zien dat als het klopt elk woord interessant is. Het verhaal was misschien niet nieuw, maar de overtuiging van zijn verhaal maakte heel veel indruk op me.

Lang geleden leerde ik ooit dat contact met andere mensen altijd herkenning en vervreemding tegelijkertijd oplevert. Er zijn dingen waarin je jezelf herkent en er zijn dingen die anders zijn dan hoe het bij jou is. Beide kunnen raken en zijn daarmee inzichtelijk. Zo wordt de weg naar buiten ook de weg naar binnen.

In dit geval was het verschil tussen hem en mij de mate van overtuiging. Ik voelde bewondering. De emotie bewondering is een fijne emotie, omdat het me zo bewust maakt van mijn eigen verlangen. We bewonderen vaak iemand die gedaan heeft waar we zelf nog voor aarzelen. Door in de nieuwsgierige bewondering te blijven, kan je je heel goed bewust worden van wat je zelf wilt.

Ik had ook afgunst kunnen voelen, omdat hij al wel weet wat hij wil en ik daarin soms nog aarzel. Voor mij is afgunst bijvoorbeeld is een soort bewondering met de angst of de overtuiging dat je dat zelf niet of nooit zult bereiken.  Ook dan wordt je je bewust van je verlangen, maar tegelijkertijd van een soort wanhoop dat je eigenlijk niet weet of dat voor jou ooit haalbaar is.

Herkenning kan hetzelfde effect hebben. In een ander gesprek vertelde iemand dat ze op dit moment op diverse plekken in haar leven de controle heet losgelaten en zich enorm bewust was van het feit dat de mensen zelf hun weg hadden te kiezen en dat ze daar geen invloed op had. Voor mij was alsof er een spiegel werd voorgehouden. Ook daarmee werd ik me bewust van mijn eigen woelige emoties.

Hoe leerzaam de interactie ook is om mijn eigen zieleroerselen te ontmoeten, een echte ontmoeting wordt het zo natuurlijk niet. Op deze manier is de wereld er een vol projectieschermen en spiegels. tegelijkertijd hoor je zo nooit echt het verhaal van de ander, want je blijft sterk verbonden aan je eigen universum.

Echt luisteren vraagt om het loslaten van je eigen belevingswereld en even echt te horen wat de ander te vertellen heeft. Dat vraagt vaak een bewuste keuze omdat het soms echt een opgave is, zo zijn we gewend aan het inkleuren van de plaatjes  met herkenning en vervreemding.

Dat je dat proces ook anders kan aanpakken en echte nieuwsgierigheid kan ontwikkelen als ene kind, leert de methode van Dynamische Oordeelsvorming ons. Zoals Byron Katie zo mooi gebruikt maakt van ons eigen talent om anderen te veroordelen om meer zelfinzicht te krijgen, zo maakt dynamische oordeelsvorming gebruik van onze natuurlijke neiging om te luisteren totdat iets onszelf raakt.

De luistermethode is eenvoudig. als je luistert naar een verhaal en je merkt ineens dat jezelf op de loop gaat, dan is dat bij uitstek het moment om een open vraag te stellen. Het is handig als je in het begin echt meeschrijft terwijl je een verhaal hoort. Links noteer je globaal wat er gezegd wordt, op de rechterzijde van dat blaadje maak je en aantekening als je geraakt wordt. gewoon je primaire reactie opschrijven. In dit voorbeeld bewondering, maar het kan ook afwijzing of ongeloof zijn. Vervolgens kan je gewoon weer verder luisteren en noteren, want je weet dat je kan onthouden dat iets in het verhaal je raakte.

Als er ruimte is om een vraag te stellen, dan is het de kunst om dat wat je raakte (en wat je waarschijnlijk als een oordeel hebt gevoeld), te verwoorden in een open en nieuwsgierige vraag. Vergis je niet, bewondering is net zo goed een oordeel als bijvoorbeeld afkeer .

Zo kon ik vandaag vragen wat maakte dat hij het nu zo helder voor ogen had en heb ik geleerd dat het gaat om een combinatie van een keuze maken en je verantwoordelijkheid voor de gevolgen eerlijk onder ogen te zien. Hij had heel helder beeld van de risico’s en de voordelen van zijn keuze. Die afweging zal voor mij waarschijnlijk anders zijn dan voor hem, maar het proces is vaak voor iedereen hetzelfde.

Dat maakt deze manier van luisteren zo waardevol. Je kiest er steeds voor om je eigen dingetjes even niet te laten doorklinken, je houdt de ruimte leeg om het hele verhaal te horen. En vanuit die leegte waar alles mogelijk is, stel je vragen om steeds meer te horen. Daarmee leer je veel en je geeft iets heel bijzonders, je onverdeelde aandacht. De ruimte om het hele verhaal te vertellen en te verdiepen op de plekken waar het interessant is voor het gehoor.

Een mooie les juist in de week na College Tour met Daan. Ik had het niet gezien maar de verontwaardiging op Twitter en Facebook maakte dat ik ben gaan kijken. Dat heeft bij mij heel veel vragen opgeroepen, waar ik waarschijnlijk nooit het antwoord op zal krijgen. Maar het heeft me ook gesterkt in het verlangen zelf vanuit nieuwsgierigheid en zonder vooringenomenheid te willen blijven luisteren naar andere mensen. kinderlijk nieuwsgierigIk geloof dat kinderlijke nieuwsgierigheid iets is wat ons is aangeboren en ik wens ons toe dat we die nog vaak mogen voelen. Dan is er nog heel veel te leren. 

  1. Nog geen reacties.
(wordt niet gepubliceerd)