Leren in een groep


Als trainer volg ik zelf ook jaarlijks diverse trainingen, al was het maar om aan de lijve te ondervindende het ook alweer is om in een groep een training te volgen. Twee weken geleden mocht ik weer met een training meedoen en vandaag realiseerde ik me hoe waardevol het is om in een groep te mogen leren.

Er zijn heel veel manieren om kennis en inzichten te vergaren. In mijn wereld zie ik een trend naar korter, meer to-the-point. Je kan leren in Moocs, webinars, zelfs googelen kan heel leerzaam zijn. Ik raad het mensen ook vaak aan na een gesprek, ik geef ze een artikel, ik raad ze een boek aan.

In de designs van mijn trainingen maak ik vaak gebruik van de ruimte tussen de ontmoetingen om het leren te verdiepen en toch zou ik de offside ontmoetingen niet willen missen. Omdat het de basis is om even echt bij jezelf stil te staan en tot in de puntjes van jezelf te voelen wat er voor jou te leren is.

Met alle meer individuele leervormen is er minder ruimte voor de echte ontmoeting en verdieping in een leergroep. Ik zou graag een lans willen breken om regelmatig jezelf onder te dompelen in een groep die met dezelfde vragen worstelt als jijzelf. Of misschien wel met andere vragen, maar in ieder geval in dezelfde ruimte, volgens hetzelfde proces aandacht geeft aan zijn of haar ontwikkeling.

Het is net als mediteren, ik kan het gewoon doen, ik kan op een kussen gaan zitten in de vereiste houding en mijn gedachten los laten. Ikzelf gebruik dan een begeleidende  app die me op het spoort houdt, want helemaal alleen wil ik nog wel eens een heel klein beetje gaan smokkelen. Ik heb ook regelmatig gemediteerd in een groep en dan is mediteren veel gemakkelijker. Het is alsof er een veld ontstaat waarin we allemaal elkaar steunen de worsteling die het mediteren kan zijn. De spreekwoorden gedeelde smart is halve smart en gedeelde vreugde is dubbele vreugde gaan zelfs in stilte op.

Terug naar die leergroep. Een training waarin 10 tot 15 deelnemers met elkaar een proces doorlopen levert veel meer op dan je alleen voor elkaar zou kunnen krijgen als je alle oefeningen braaf zou doen. Het met elkaar delen, verdiept ook het eigen inzicht. Het is alsof je door je even echt aandacht te geven aan een ander, het ego loslaat en je intuïtie makkelijker zijn stem kan laten horen.

In deze training werden er prachtige introspectie oefeningen gegeven die je eerst zelf kon doen, vervolgens kon delen met een ander vanuit echte aandacht en empathie en tot slot werd er in de groep gedeeld wat een ieder wilde delen. In een zo’n rondje zat ik te luisteren naar een verhaal van een andere deelnemer en ineens hoor eik het in mij roepen “dat is het”. Ik kreeg een prachtig verdiepend inzicht dat ik in mijn eentje nooit had kunnen bereiken en dat ik ook niet had verwacht op dat moment.

Het moet gezegd worden dat de begeleiding van de trainers in deze cursus ondersteunend was. In de plenaire rondjes gaven zij elk verhaal echte aandacht en empathie. Doordat de trainers het goede voorbeeld gaven, was het als cursist niet moeilijk om je over te geven aan de verhalen.

Dat is ook wel eens anders, waar plenaire rondjes tot ongeduld leiden. Zelfs als trainer heb ik daar wel eens last van en dan neem ik ongetwijfeld mijn groep ook mee in dat ongeduld. Sommige plenaire rondjes in trainingen beginnen dan op een vergadering te leiden met als onderwerp wat verder ter tafel komt. Het roept ook die herinnering op en deelnemers beginnen dan te verlangen naar actie.

Voor het echte delen in een leergroep zijn dus een aantal zaken van belang;

  • Luisteren vanuit oprechte interesse
  • Niet verplichten tot delen van wat je hebt gedaan, maar deelnemers vragen wat ze willen delen  wat waarde heeft voor hen en daarmee voor alle luisteraars
  • De context van het delen helder hebben met elkaar

Als er vanuit aandacht wordt gedeeld en je ook zo luistert naar alle verhalen, kom je op een spel van vervreemding en herkenning in jezelf. Vervreemding is het moment waarop iemand iets verteld dat anders is dan wat jij hebt beleefd. Met aandacht wordt dan je nieuwsgierigheid geraakt en kan je nieuwe dingen leren of zien dat het ook anders kan. Dat laatste is een verademing voor controle georiënteerde mensen die hopen dat er mar één weg is naar een doel, het geeft de ruimte om andere perspectieven te zien. zo krijg je meer mogelijkheden om tegen dingen aan te kijken.

Herkenning kan ook tot verdiepende inzichten leiden, mots je niet meteen denk “dat heb ik ook” en het daarbij laat. Blijven luisteren met aandacht helpt om dat wat je herkent in andere woorden te horen. Voor mij betekende het dat ik ineens begreep “dat ik niet een vuilnisman ben”. Dat is een inzicht waar ik nu nog elke dag van geniet en dat voor mij een hele nieuwe wereld aan perspectieven geeft die ik langzaam mag verkennen.

Tot slot is het juist in een groep zo voelbaar dat  je niet alleen bent, dat je verbonden bent en van waarde bent, precies zoals Brene Brown ons meegeeft.

‘Verbondenheid is de reden van ons bestaan. Wij zijn gemaakt voor verbondenheid met anderen. Dat is wat ons leven richting en zin geeft en als het daaraan ontbreekt, lijden wij daaronder.’

Twaalf jaar onderzoek leidde tot het diepe inzicht dat kwetsbaarheid de belangrijkste toegangspoort is tot die verbondenheid.

Nu ik zelf weer op zo’n fijne manier in een training heb gevoeld hoe waardevol het is om in een groep te leren, omdat juist daar kwetsbaarheid leidt tot die grote verbondenheid met wildvreemde mensen. mensen die na een dag delen met elkaar voelen als vrienden, lotgenoten. een groep die je met en zekere weemoed weer verlaat om terug te gaan naar een wereld van meer vluchtige contact, maar met en ervaring die het leren nog lang kan ondersteunen. Ik hoop dat ik nog lang in groepen mag leren.

PS ik volgde de training High Performance Leadership bij de Baak 

  1. Nog geen reacties.
(wordt niet gepubliceerd)